กลับบ้าน

จีนเป็นประเทศที่กว้างใหญ่และมีประชากรมหาศาล การพัฒนาทางเศรษฐกิจที่ไม่เท่าเทียมกันทำให้คนทางตะวันตกจำนวนมากต้องจากบ้านและครอบครัวไปทำงานในภูมิภาคตะวันออกที่พัฒนาแล้ว แต่ในขณะเดียวกัน จีนก็เป็นชาติที่ให้ความสำคัญกับประเพณีอย่างมาก ทุกปีในช่วงเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์ คนจีนที่ทำงานต่างถิ่นจะเดินทางกลับบ้านเกิดเพื่อรวมญาติและฉลองเทศกาลตรุษจีน ซึ่งเป็นเทศกาลที่ยิ่งใหญ่และสำคัญที่สุดของปี สิ่งนี้เองทำให้เกิดการอพยพของมนุษย์ครั้งใหญ่ที่สุดในโลกประจำปี และแน่นอนว่ารถไฟก็กลายเป็นตัวเลือกในฝันของคนธรรมดาที่มีรายได้ปานกลาง

ทุกครั้งที่ใกล้ปิดภาคเรียน จะมีกลุ่มนักศึกษาในโรงเรียนที่รับธุรกิจขายตั๋วรถไฟต่อ คุณแค่ยื่นบัตรนักศึกษาให้ พร้อมจ่ายค่าบริการ 5 หยวน พวกเขาก็จะส่งตั๋วมาให้ถึงมือ ว่ากันว่าทีมที่ทำได้ดีสามารถทำเงินได้หนึ่งถึงสองหมื่นหยวนภายในเวลาราวสิบวัน ถือเป็นธุรกิจที่ใช้ได้เลย เพื่อนร่วมห้องของผมหลังจากอกหักเรื่องความรักและมีหนี้สินพะรุงพะรัง เห็นว่านักศึกษามีความจำเป็นเร่งด่วนในการกลับบ้านก็เลยเข้าร่วมวงการนี้ แต่เพราะทีมบริหารบัญชีไม่ดี บางคนก็ยืมเงินก้อนนี้ไปโปะก้อนโน้น แล้วก็มีบางคนแอบเข้ากระเป๋าตัวเอง สุดท้ายเขาก็ได้กำไรแค่ร้อยกว่าหยวน แทบจะเรียกว่าเหนื่อยเปล่า

ต้องบอกว่า 12306.cn คือแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่ประสบความสำเร็จที่สุดของปี 2012 คุณลุงคุณป้าบางคนที่ไม่เคยออนไลน์เลยก็เริ่มช้อปปิ้งออนไลน์ เพราะถูกการแย่งตั๋วล่อใจ ประมาณวันที่ 5 หรือ 6 คุณลุงคนเล็กของผมโทรมาบอกว่าตั๋วรถไฟจากกว่างโจวกลับเสฉวนช่วงวันที่ 14 ขายหมดแล้ว เขาได้ยินมาว่าสามารถจองออนไลน์ได้เลยฝากผมซื้อให้ เช้านั้นผมต้องดิ้นรนล็อกอินเข้าเว็บจองตั๋วที่ออกแบบได้ห่วยมาก แล้วก็ค้นหาทีละขบวนอยู่นานกว่าจะเจอตั๋วยืนใบหนึ่ง คิดดูแล้วช่วงตรุษจีนรถไฟจะแน่นขนาดไหน ห้องน้ำยังแทบจะไม่ได้เข้าหรือแม้แต่จะยืนยังแทบไม่มีที่ ผมทนไม่ไหวที่จะปล่อยให้เขาต้องทนลำบากแบบนั้น ใจหนึ่งก็ลังเลว่าจะบอกเขาไปตรงๆ ว่าตั๋วหมดแล้วดีไหม แต่นั่นมันดูใจร้ายเกินไป โดยเฉพาะกับคนในครอบครัว สุดท้ายผมก็บอกความจริงเขาไปแล้วให้เขาเลือกเอง เขาตัดสินใจแลกความลำบากแบบหนึ่งกับอีกแบบหนึ่ง แล้วขึ้นรถทัวร์กลับเสฉวน ถึงอย่างนั้นก็ยังเจ็บใจอยู่ดี

เขาว่ากันว่าชายชาตรีนั้นท่องไปทั่วหล้า แต่คำว่า “ชายชาตรี” น่ะหมายถึงวัยไหนกันแน่ อายุปาไปครึ่งศตวรรษแล้วยังต้องออกไปเผชิญโลกไกลบ้านอีกหรือ หรือบางทีคำว่า “เผชิญโลก” ก็อาจไม่ใช่คำที่ถูกด้วยซ้ำ เพราะเขาเลยวัยที่เรียกว่าหนุ่มๆ ท่องโลกไปนานแล้ว ผมไม่เชื่อว่าตอนนี้ซึ่งเป็นช่วงกลางของชีวิต คุณลุงคนเล็กของผมจะยังมีวาสนาดีๆ รออยู่อีกมาก การจะรวยทางลัดหรือรวยปานกลางก็ดูจะเป็นไปได้ยาก ถึงเวลากลับบ้านแล้ว